Borówka amerykańska BlueCrop

Borówka amerykańska 'Bluecrop'

To jedna z najsłodszych odmian borówek. Posiada duże owoce w ilości 4-9 kilogramów z krzaka. Jest odporna na przymrozki. Należy do odmian średnio-wczesnych.

Vaccinium corymbosum 'Bluecrop' to najbardziej rozpoznawalna i najczęściej uprawiana odmiana borówki wysokiej na świecie. Szacuje się, że stanowi 50% światowych nasadzeń borówki wysokiej. Wyhodowana w latach 40. XX wieku w wyniku skrzyżowania Jersey × Pioneer (GM-37) z Stanley × June (CU-5).

Popularność odmiany Bluecrop

Wynika z wyjątkowego połączenia cech: niezawodności, wysokiej plonności oraz odporności na niekorzystne warunki klimatyczne i choroby.

Jak wygląda roślina – krótka charakterystyka

'Bluecrop' to silnie rosnący krzew o wyprostowanym, kulistym i luźnym pokroju. Dorasta do wysokości 1,5-2 m przy szerokości około 1,5 m. Pędy są wzniesione i silnie rozgałęzione, ale pod ciężarem owoców zazwyczaj wymagać podpierania. Roślina rośnie nawet na stanowiskach suchszych, co stanowi znaczącą zaletę w porównaniu do bardziej wymagających odmian.

System liściowy

Liście borówki 'Bluecrop' są średniej wielkości, wąskie, eliptyczne, lekko błyszczące i silnie unerwione. Młode liście wykazują wyraźnie różowawe zabarwienie. Jesienią liście przebarwiają się w spektakularne odcienie czerwieni – od pomarańczowego po kolor szlachetnego wina.

Kwitnienie

Kwiaty borówki 'Bluecrop' są średniej wielkości, dzbankowate, o charakterystycznym kształcie odwróconego dzwonka (campanulate corolla). Płatki korony nierozwiniętych kwiatów mają różowy odcień, a w pełni rozwiniętych – biały.

Kwitnienie przypada na maj. 'Bluecrop' zalicza się do odmian średnio-wczesnych pod względem terminu kwitnienia.

Owoce – właściwości i wartości odżywcze

Owoce 'Bluecrop' to duże, kuliste jagody, często lekko spłaszczone, zebrane w duże, luźne grona o wyrównanej wielkości. Skórka owoców jest mocna i jędrna, jasnoniebieska, pokryta bardzo intensywnym i atrakcyjnym nalotem woskowym.

Masa i wielkość:

• Średnia masa owocu: 1,83-2,11 g
• Średnia masa 100 owoców: 152-205 g
• W warunkach Prince Edward Island (Kanada): 1,94 g na owoc – największe owoce spośród testowanych odmian

Miąższ jest zielonkawo-żółtawy, pod skórką często lekko zaróżowiony, zwarty i średnio aromatyczny. Smak określany jest jako winno-słodki lub słodko-winny. Owoce zaliczane do bardzo smacznych. Dla uzyskania pełni aromatu i zawartości cukru, owoce należy zbierać 4-9 dni po całkowitym wybarwieniu.

Parametry chemiczne

• Zawartość cukrów rozpuszczalnych (SSC): 9,3-14,3 °Brix
• W Bośni i Hercegowinie: 13,3-13,7 °Brix (najwyższa wśród badanych odmian)
• W Korei Południowej: 9,8 °Brix
• Kwasowość miareczkowa (TA): 0,70-0,78%
• W Bośni: 0,70-0,72% (najniższa kwasowość)
• W Korei: 0,78% (również najniższa)
• Zawartość cukrów całkowitych: 9,73-9,94% (najwyższa wśród borówek)
• pH: 4,0
• Jędrność owoców: 6,5 N (Newtonów)

Wartości odżywcze

Witaminy:

• Witamina C (9,7 mg/100g) – pokrywa dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej
• Witamina K1 (19,3 µg/100g) – wspiera krzepnięcie krwi i mineralizację kośćca
• Witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6) oraz kwas foliowy
• Witaminy A, E

Składniki mineralne:

• Potas, fosfor, magnez, wapń, sód, żelazo, cynk, selen
• Błonnik pokarmowy: 2,4 g/100g

Związki bioaktywne:

• Antocyjany – 64-79,4 mg/100g w przeliczeniu na chlorek cyjanidyny. Nadają charakterystyczną niebieską barwę i wykazują silne działanie przeciwutleniające
• Polifenole ogółem – 227,7-341,1 mg/100g w przeliczeniu na kwas taninowy

Zawartość związków bioaktywnych w 'Bluecrop' jest nieco niższa niż w niektórych innych odmianach (np. Earlyblue, Jersey, Rubel), co wiąże się z większym rozmiarem owoców – mniejsze owoce zawierają więcej polifenoli i antocyjanów na jednostkę masy.

Uprawa i wymagania glebowe borówki Bluecrop

Wymagania stanowiskowe

'Bluecrop' wymaga pełnego nasłonecznienia przez większą część dnia przy jednoczesnym osłonięciu od wiatru. Jedną z kluczowych cech tej odmiany jest jej wysoka tolerancja na niekorzystne warunki.

Odporność na niskie temperatury:

• Pąki kwiatowe w pełni dormancji: LT₅₀ = -25 do -27°C (temperatura, przy której ginie 50% pąków)
• W warunkach polowych: do -27°C
• W warunkach kontrolowanych (chłodnia 4°C): około -24°C
• Ogólna wytrzymałość na mróz: do -34°C do -37°C

Tolerancja stresu cieplnego i suszy:

• Bluecrop jest wrażliwa na deficyt wody: wykazuje szybkie zamykanie aparatów szparkowych i ograniczoną wymianę gazową przy niedoborze wody
• Pod silnym stresem wodowym (-1,9 MPa): spadek plonu wynosi 31-49%
• Optymalna temperatura fotosyntezy: 14-22°C
• Przy 30°C: proces fotosyntezy spada około 30% (umiarkowany w porównaniu do 41-51% u Spartan, Bluejay, Patriot)
• Transpiracja i przewodność liści znacznie wyższe niż u V. darrowii, co czyni 'Bluecrop' bardziej wrażliwą na suszę

Wymagania glebowe

Borówka amerykańska 'Bluecrop' należy do roślin wrzosowatych o bardzo specyficznych wymaganiach pH gleby: 3,5-5,5, najlepiej 4,0-5,0

Struktura gleby:

• Lekka, próchniczna, przepuszczalna i wilgotna
• Gleby leśne, po wieloletnich uprawach zbożowych (np.: żyta)
• Gleby żyzne IV klasy użytków rolnych (pod warunkiem rozluźnienia)

Nie nadają się:

• Gleby ciężkie, zwięzłe, iły, gliny zlewne
• Gleby powstałe na torfowiskach niskich

Sadzenie i pielęgnacja

Odległość sadzenia: minimum 1 m między krzewami, standardowo 1×2,5 m lub 3×0,8 m (zależy od regionu)

Gęstość nasadzeń:

• Europa północna: 2000-2100 roślin/ha
• Australia/regiony cieplejsze: 3700 roślin/ha
• Indie: 1000-1500 roślin/akr (2470-3705 roślin/ha)

Przygotowanie stanowiska:

W warunkach uprawy amatorskiej należy pod każdą sadzonkę wybrać dół o głębokości ok. 40 cm i szerokości 50 cm, a następnie wypełnić go mieszanką gleby z torfem kwaśnym (pH 3,5). Po zasadzeniu musisz przyciąć pędy na wysokość kilku oczek ponad ziemią.

Nawożenie:
Regularne nawożenie azotowo-mineralne, szczególnie siarczanem amonu:

• Wczesna wiosna (po roztopach)
• Początek kwitnienia
• Formowanie zawiązków owocowych
• Czerwiec (dojrzewanie owoców)
• Jesienią nie stosować nawozów azotowych

Badania z Brazylii (2018) wykazały, że 'Bluecrop' reaguje na nawożenie azotem w dawkach 0-150 kg N/ha.

Podlewanie:
Intensywne, systematyczne podlewanie, szczególnie latem. System korzeniowy borówki jest bogato rozgałęziony, ale bardzo płytki (brak włośników korzeniowych), dlatego wymaga częstych i obfitych podlewań.

Ściółkowanie:
Zalecane stosowanie czarnej włókniny, trocin lub kory sosnowej. Sadzonki wytwarzają najwięcej korzeni w ściółce z trocin.

Owocowanie i plonowanie

'Bluecrop' klasyfikowana jest jako odmiana średnio-wczesna pod względem dojrzewania owoców.

• Pierwsze owoce: koniec lipca lub pierwsza dekada sierpnia
• Okres zbiorów: do końca pierwszej dekady września

'Bluecrop' to odmiana bardzo plenna, która wyróżnia się wysokimi i regularnymi plonami. Wydajność zależy od wieku plantacji:

Zapylenie krzyżowe

Odmiana borówki 'Bluecrop' jest samopylna i może być uprawiana jednoodmianowo. Jednak zapylenie krzyżowe znacząco poprawia jakość i wielkość plonów. Według badań:

• Procent zawiązywanych owoców jest o 30-50% większy w przypadku zapylenia pyłkiem obcym niż w przypadku samozapylenia
• Mechanizm stopniowej prezentacji pyłku zwiększa efektywność zapylenia przez owady

Najlepsze zapylacze dla 'Bluecrop':

• Chandler
• Toro
• Rubel
• Bluegold, Bluejay (kwitnące w podobnym terminie)

Porównanie odmian

Zastosowanie i transport

Dzięki słodkiemu, soczystemu smakowi są doskonałe do bezpośredniego spożycia. Szklanka świeżych borówek pokrywa dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej na witaminę C. Niska kwasowość (0,70-0,78%) czyni je jednymi z najsłodszych odmian na rynku.

Przetwory:
Owoce doskonale nadają się do przygotowywania dżemów, soków, kompotów, wypieków, deserów i koktajli. Wysoka zawartość cukrów (9,73-9,94%) sprzyja przetwórstwu.

Transport i przechowywanie:
Mocna skórka sprawia, że owoce doskonale nadają się do transportu i dobrze go znoszą. Jagody bardzo dobrze się przechowują. Jędrność 6,5 N zapewnia dobrą odporność na uszkodzenia mechaniczne. Jest to kluczowa cecha dla uprawy towarowej i komercyjnej.

Zalety i wady odmiany

Zalety:

• Niezawodność i plonność – najbardziej wartościowa odmiana na świecie, stanowi około 50% światowych nasadzeń
• Wytrzymałość na mróz – LT₅₀ do -27°C w warunkach polowych
• Odporność na choroby – dostatecznie odporna na patogeny
• Łatwość uprawy – idealna dla początkujących, uniwersalna adaptacja
• Możliwość zbioru maszynowego
• Doskonała przydatność do transportu – jędrne owoce, mocna skórka
• Samopylność – może być uprawiana jednoodmianowo, choć zapylenie krzyżowe zwiększa plony
• Największe owoce – w niektórych badaniach największe spośród testowanych odmian
• Najniższa kwasowość – najsłodszy smak (0,70-0,78% TA)
• Wysokie cukry – 9,73-9,94% cukrów całkowitych

Wady:

• Wysoka wrażliwość na deficyt wody – wymaga regularnego podlewania, spadek plonu o 31-49% przy silnej suszy
• Słabsza fotosyneza w wysokich temperaturach – przy 30°C spadek o 30%, wrażliwa na stres cieplny
• Wrażliwość pąków kwiatowych na przymrozki wiosenne – najbardziej wrażliwa wśród badanych odmian północnych
• Niskie zawiązywanie pąków kwiatowych – 22-45% vs. 40-57% u Bluegold
• Niższa zawartość antocyjanów – 82-227 mg/100g vs. 553 mg/100g u Elliott
• Wymaga podpierania pędów przy obfitym owocowaniu
• Zjawisko "redback" przy ciężkim plonowaniu – nierównomierne dojrzewanie prowadzące do cierpkości

Mały poradnik zanim kupisz sadzonki bluecorp

Ile sadzonek potrzebuję?

• Ogród przydomowy: 2-6 krzewów (min. 2 różne odmiany dla lepszego zapylenia)
• Mała plantacja (0,5 ha): ~1500 szt.
• Plantacja towarowa (1 ha): 2800-3500 szt.

Kiedy kupować i sadzić?

• Najlepszy termin zakupu: wczesna wiosna (marzec-kwiecień) lub jesień (wrzesień-październik)
• Sadzonki w doniczkach można sadzić przez cały sezon

Jakie odmiany dobrać do Bluecrop?

• Jako zapylacze: Chandler, Toro, Bluegold
• Dla przedłużenia sezonu: Duke (wczesna), Elliott (późna)

Kiedy spodziewać się pierwszych owoców?

• Sadzonka 1-roczna: pierwsze owoce w 3. roku od wsadzenia (0,5 kg)
• Sadzonka 2-letnia: pierwsze owoce w 2. roku od wsadzenia
• Sadzonka 4-5-letnia: owoce już w pierwszym sezonie (2-4 kg)

Cechy dobrej sadzonki:

1. Sprawdź czy korzeń rośliny jest dobrze zbudowany - czy zajmuje całą objętość doniczki
2. Liście powinny być zielone i jędrne, bez żółknięcia, plam czy dziur. Zwróć uwagę również na pędy – powinny być mocne i dobrze rozwinięte
3. Sadzonka najlepiej 2-3-letnia, dobrze ukorzeniona, w doniczce min. 1-2L